Czy OKI podniesie Twoje polskie akcje? 74 mld zł i lekcja ze Szwecji

Od 1 stycznia 2027 roku rusza OKI, czyli osobiste konto inwestycyjne. Ministerstwo Finansów szacuje, że do 2040 roku przyprowadzi ono na warszawską giełdę około 74 mld zł. Jeśli masz polskie akcje, ETF na polską giełdę albo PPK, w którym część pieniędzy leży w polskich spółkach, pytanie jest proste: czy te pieniądze podniosą wartość tego, co już masz?

Krótka odpowiedź: OKI może dać polskim akcjom lekki, stały wiatr w plecy, ale nie przesądzi o wynikach. Wzorem OKI jest szwedzkie konto ISK, które po 14 latach zbudowało w Szwecji duży rynek, ale nie dało szwedzkim akcjom przewagi nad resztą świata. Pewniejszą korzyścią z OKI jest podatek od zysku, którego nie zapłacisz. Ten tekst to rozszerzona wersja filmu na kanale Inwestoria, dane według stanu na początek listopada 2026 roku.

Najważniejsze w skrócie

  • 74 mld zł do 2040 roku to szacunek rządu, a nie fakt. W skali roku to około 5,3 mld zł, czyli mniej więcej tyle, ile przy tegorocznych obrotach zmienia właściciela na GPW w ciągu dwóch, trzech sesji.
  • Według prognozy GPW samo PPK ma od 2027 roku dokładać do polskich akcji ponad 5 mld zł rocznie, czyli mniej więcej tyle, ile średnio OKI.
  • Według hipotezy nieelastycznych rynków Gabaixa i Koijena napływ z OKI mógłby dodawać od około 1 do 2,5% wzrostu rocznie. To wersja optymistyczna i obliczenie na hipotezie, a nie prognoza.
  • W latach 2012–2025 akcje szwedzkie rosły średnio o około 8% rocznie, a akcje krajów rozwiniętych o prawie 12%. Kto trzymał świat, miał na koniec o ponad 60% więcej.
  • Ulga w OKI obejmuje tylko aktywa w złotych. Szwedzkie ISK z takiego ograniczenia zrezygnowało. Dla giełdy to plus, dla Twojego portfela ryzyko zbyt dużej części w jednym kraju.
  • Przykład: 50 tys. zł w OKI przez 10 lat przy 7% rocznie to około 9,2 tys. zł podatku Belki, którego nie zapłacisz, czyli około 7,2 tys. zł w dzisiejszych pieniądzach.

Jak liczyłem

Kwoty są nominalne, chyba że przy tabeli napisano inaczej. W przykładzie podatkowym podaję też wartość realną, w dzisiejszych pieniądzach, przy założonej inflacji 2,5% rocznie. Dane są najnowsze dostępne na początek listopada 2026 roku, a przy każdej liczbie podaję jej datę.

Kwota 74 mld zł pochodzi z Oceny Skutków Regulacji projektu ustawy o OKI. Ministerstwo przyjęło tam za wzór Szwecję i założyło, że w Polsce efekt będzie o połowę mniejszy. Wpływ napływu na kursy liczę na hipotezie Gabaixa i Koijena, policzonej na rynku amerykańskim, więc traktuj ten wynik jako ilustrację skali, a nie prognozę.

Skąd 74 mld zł i jaka to skala

Według ministerstwa OKI ma przyprowadzić na GPW około 25 mld zł do 2030 roku i około 74 mld zł do 2040 roku. Ministerstwo przyjęło, że z pieniędzy przeznaczonych przez Polaków na akcje na polski rynek trafi 40%, a z wpłat do funduszy 30%. Założyło też, że będziemy w połowie tak zapalonymi inwestorami jak Szwedzi.

Napływ z OKI na tle polskiego rynku, nominalnie

PorównanieWartośćOKI na tym tle
Kapitalizacja spółek krajowych na GPW (początek IX 2026)ponad 1 414 mld zł74 mld zł to ok. 5,2%
Średni dzienny obrót akcjami w arkuszu (I–VII 2026)2,51 mld złroczny napływ to ok. 2 sesje
Prognozowany napływ z PPK do polskich akcji (od 2027, prognoza GPW z 2024)ponad 5 mld zł roczniemniej więcej tyle samo
Przyrost aktywów finansowych gospodarstw domowych w rok do I kw. 2026ok. 544 mld złok. 7 razy więcej niż całe OKI do 2040

Porównanie z obrotem trzeba czytać ostrożnie, bo napływ to nowe pieniądze, a obrót to akcje, które zmieniają właściciela wiele razy. Rok 2026 jest też rekordowy pod względem obrotów, a przy obrotach z 2024 roku wyszłyby około 4 sesje.

Polska giełda rośnie mocno i bez OKI, między innymi dlatego, że Polacy są coraz bogatsi. Według danych NBP zebranych przez PFR aktywa finansowe gospodarstw domowych przekroczyły na koniec marca 2026 roku 4,1 bln zł i w ciągu roku wzrosły o 15,3%. Za rok czy dwa trudno więc będzie uczciwie powiedzieć, ile wzrostów zawdzięczamy samemu OKI.

Czy nowe pieniądze podniosą kursy?

Większość z nas zakłada, że ceny akcji zależą od zysków spółek, a nowe pieniądze niewiele zmieniają, bo zawsze znajdzie się ktoś, kto chętnie sprzeda trochę drożej. Xavier Gabaix z Harvardu i Ralph Koijen z Chicago policzyli na danych z amerykańskiej giełdy coś innego. Wyszło im, że każdy dolar nowych pieniędzy podnosi wartość całego rynku o mniej więcej 5 dolarów, a w ich szacunkach od 3 do 8. Dzieje się tak, bo wielu dużych inwestorów trzyma się stałych proporcji akcji i obligacji i nie sprzedaje akcji tylko dlatego, że podrożały. Sami autorzy nazywają to hipotezą nieelastycznych rynków, a część ekonomistów się z nią nie zgadza.

Co oznaczałby mnożnik dla polskiego rynku (obliczenie na hipotezie, nie prognoza)

MnożnikWzrost wartości rynku do 2040Udział w dzisiejszej kapitalizacjiDodatkowy wzrost rocznieNa każde 10 000 zł w polskich akcjach, nominalnie
3ok. 222 mld złok. 16%ok. 1,0%ok. 1 600 zł
5ok. 370 mld złok. 26%ok. 1,7%ok. 2 600 zł
8ok. 592 mld złok. 42%ok. 2,5%ok. 4 200 zł

To wersja optymistyczna, bo zakłada, że wszystkie 74 mld zł to naprawdę nowe pieniądze. Do tego dochodzą trzy zastrzeżenia.

  • O OKI wiadomo od wielu miesięcy, więc moim zdaniem część tego efektu może już być w cenach. WIG wzrósł w 2026 roku do końca października o około jedną trzecią, a wskaźnik ceny do wartości księgowej WIG jest o 61,5% wyższy niż średnio przez ostatnie 10 lat (dane VIG / C-Quadrat TFI z 23.10.2026).
  • W 2024 roku inwestorzy zagraniczni odpowiadali za dwie trzecie obrotu akcjami na Głównym Rynku GPW. Jeśli postanowią wyjść, ich sprzedaż łatwo zagłuszy roczny napływ z OKI.
  • Stały napływ pieniędzy już mieliśmy. Otwarte fundusze emerytalne przez lata co miesiąc dostawały składki i kupowały polskie akcje, a mimo to w 2008 roku WIG stracił 51%.

Szwecja po 14 latach ISK

Szwedzkie konto ISK działa od 2012 roku i jest wzorem dla OKI. Po sześciu latach miało je ponad 2 mln osób, w 2023 roku 3,8 mln, a w 2024 roku ponad 4 mln, czyli prawie czterech na dziesięciu mieszkańców Szwecji. Szwedzkie stowarzyszenie funduszy szacuje, że w 2023 roku leżało na tych kontach około 1 665 mld koron, czyli mniej więcej 150 mld euro.

Nie wszystko to były nowe pieniądze

W latach 2014–2024 (do połowy roku) Szwedzi wpłacili przez ISK do funduszów na czysto około 360 mld koron. W tym samym czasie z funduszów na zwykłych, opodatkowanych kontach wycofali około 208 mld koron. Na każde 10 koron wpłaconych przez ISK prawie 6 wyszło więc z innych kont. U nas pewnie będzie podobnie: jeśli sprzedasz ETF na zwykłym rachunku i kupisz go w OKI, zyskasz na podatku, ale giełda nie dostanie z tego nowych pieniędzy.

Co Szwecja zbudowała

Giełda w relacji do gospodarki, koniec 2024 roku

SzwecjaPolska
Kapitalizacja spółek krajowych w % PKBok. 159%ok. 22%

Szwecja ma też najwięcej spółek giełdowych w Unii Europejskiej, a w 2025 roku spółki debiutujące w Sztokholmie zebrały najwięcej pieniędzy w całej Europie. Tego nie zbudowało jednak samo konto. Szwedzi inwestują masowo od lat 80., kiedy państwo wprowadziło fundusze z ulgą podatkową dla każdego (allemansfonder, od 1984 roku), a od 2000 roku każdy pracujący Szwed sam wybiera fundusze dla części swojej emerytury (system PPM). ISK trafiło na ludzi, którzy inwestowali już od prawie 30 lat.

Czy Szwedzi zarobili więcej niż świat?

Akcje szwedzkie i akcje krajów rozwiniętych, 2012–2025, w dolarach, z dywidendami, nominalnie (MSCI)

IndeksŚrednio rocznieIle wyszło ze 100 dolarów
MSCI Swedenok. 8,1%ok. 298 dolarów
MSCI Worldok. 11,9%ok. 481 dolarów

Kto przez te 14 lat trzymał świat, miał na koniec o ponad 60% więcej niż ten, kto trzymał samą Szwecję. Świat ciągnęły wtedy głównie wielkie amerykańskie spółki technologiczne, a w samym 2025 roku Szwecja wygrała. Na całym okresie 14 lat stałego napływu z ISK nie dało jednak szwedzkim akcjom przewagi nad resztą świata. Moim zdaniem szwedzkie konto zbudowało przede wszystkim rynek, czyli więcej spółek, debiutów i inwestujących ludzi, a nie pompę do kursów.

Czym OKI różni się od ISK

Szwedzkie fundusze z ulgą z lat 80. mogły inwestować tylko w szwedzkie aktywa. ISK zdjęło to ograniczenie: ulga działa bez względu na kraj, a według szacunków IMD tylko około jednej piątej pieniędzy w szwedzkich funduszach akcji leży dziś wyłącznie w spółkach szwedzkich. OKI robi odwrotnie i wraca do zachęty do aktywów z własnego kraju.

OKI (Polska)ISK (Szwecja)
Od kiedy1 stycznia 20272012
Kwota bez podatkudo 100 tys. zł aktywów kwalifikowanych (średnia wartość w roku), w tym do 25 tys. zł lokat, konta i obligacji oszczędnościowych300 tys. koron na osobę (od 2026), na wszystkie aktywa
Które aktywa korzystają z ulgitylko aktywa w złotych: akcje spółek z kapitałem w złotych, obligacje w złotych, fundusze i ETF-y z co najmniej 70% takich aktywówwszystkie dopuszczone aktywa, bez ograniczeń geograficznych
Podatek ponad ulgęod wartości aktywów: 0,85% rocznie w 2027 (19% stopy referencyjnej NBP), także w roku ze stratąod wartości konta: 1,065% rocznie w 2026
ETF na cały światmożna kupić, bez podatku Belki, ale z podatkiem od wartości od pierwszej złotówkiw ramach kwoty wolnej bez podatku

Dla giełdy to dobra wiadomość, bo więcej pieniędzy zostanie w kraju, i właśnie dlatego ministerstwo mogło liczyć na 74 mld zł. Dla Twojego portfela to jednak zachęta do trzymania dużej części oszczędności w jednym kraju. Polska to około 1,1% indeksu rynków wschodzących MSCI EM, a w indeksie całego świata dużo mniej.

Ktoś powie: kupię w OKI same polskie akcje i zarobię podwójnie, bez podatku i na napływie. Tyle że w roku takim jak 2008, kiedy WIG stracił ponad połowę, zwolnienie z podatku nic nie daje, bo nie ma zysku, od którego trzeba by go płacić.

Co to znaczy dla Twoich pieniędzy

Warto rozdzielić dwie rzeczy: naturę rynku i naturę konta. Wpływ OKI na kursy jest możliwy, ale niepewny i nie da się go policzyć z góry. Korzyść podatkowa jest znana z góry, bo wynika z ustawy, i działa zawsze wtedy, gdy pojawi się zysk.

Przykład: 50 000 zł w polskich akcjach przez 10 lat, 7% rocznie (założenie, nie prognoza)

NominalnieRealnie, w dzisiejszych zł (inflacja 2,5% rocznie)
Wartość po 10 latach w OKI, bez podatkuok. 98 360 złok. 76 840 zł
To samo na zwykłym rachunku, po podatku Belkiok. 89 170 złok. 69 660 zł
Podatek Belki, którego nie zapłaciszok. 9 190 złok. 7 180 zł

Konto przez cały czas mieści się w limicie 100 tys. zł, więc nie ma podatku od nadwyżki. Limit dotyczy wartości aktywów, a nie sumy wpłat. Gdybyś wpłacił od razu 100 tys. zł, już w pierwszym roku przekroczyłbyś limit i od nadwyżki co roku płaciłbyś 0,85%, więc korzyść byłaby mniejsza niż 19% zysku. Przy tych założeniach ulga jest warta mniej więcej 1 punkt procentowy zysku rocznie.

Optymistyczny argument i jego słaby punkt

Optymiści mówią, że szybki wzrost polskiej gospodarki powinien kiedyś lepiej odbić się w kursach. Od wejścia do Unii luka Polski do Niemiec w PKB na mieszkańca zmniejszyła się z 58% do 29%. Za złotówkę wartości księgowej spółek z WIG płacimy dziś 2,1 zł, mniej więcej tyle co za spółki z niemieckiego DAX (2,0) i dużo mniej niż za amerykańskie z S&P 500 (5,6). Średni wskaźnik ceny do zysku polskiego rynku to około 11.

Badania obejmujące ponad sto lat pokazują jednak, że kraje z najszybszym wzrostem gospodarki wcale nie dawały akcjonariuszom najwyższych zysków. Jay Ritter policzył, że na 15 rynkach wschodzących w latach 1988–2011 korelacja wzrostu PKB i stóp zwrotu była nawet ujemna. Liczy się wzrost zysku spółek na akcję i cena, którą za niego płacimy.

Moje podejście

Polską część portfela mam i tak, trochę z patriotyzmu, bo lubię mieć udział w firmach, które znam i które budują gospodarkę wokół mnie. To nie jest duża część, ale jest, i od stycznia będę ją budował w OKI. Będę tam trzymał głównie ten ETF na polskie akcje, który w danym momencie wyda mi się najkorzystniejszy. Dziś to dla mnie PZU ETF WIG20 TR + mWIG40 TR Portfelowy FIZ (ETFPZUW20M40), który po połowie łączy 20 największych i 40 średnich spółek z GPW przy opłacie za zarządzanie 0,40%. Przed zakupem sprawdzę w statucie, czy kwalifikuje się do zwolnienia w OKI, i całkowity koszt w dokumencie KID.

Polska nie zastąpi jednak szerokiej dywersyfikacji, na przykład ETF-u na indeks MSCI ACWI, który obejmuje akcje z kilkudziesięciu krajów. Dlatego OKI to u mnie miejsce na mniejszą, polską część, a nie na cały portfel. Nie chcę Cię czarować, że OKI to rewolucja, bo staram się patrzeć na nie obiektywnie, a moim zdaniem rewolucją nie jest. To porządne, proste konto z ulgą na polską część portfela. To mój wybór, a nie wskazówka dla Ciebie.

Podsumowanie

Z szwedzkiego przepisu bierzemy prostotę konta i brak podatku od zysku, i to działa od pierwszego dnia. Kilku dekad kultury inwestowania nie skopiujemy, a do tego dodaliśmy składnik, z którego Szwedzi w 2012 roku zrezygnowali, czyli zachętę do aktywów z własnego kraju. Jeśli napływ z OKI i PPK się utrzyma, a Polacy będą się dalej bogacić, polska część portfela ma realne wsparcie. O wynikach dalej będą jednak decydować zyski spółek, cena, którą za nie płacimy, i nastroje inwestorów z zagranicy.

Pytania i odpowiedzi

Ile pieniędzy OKI ma przynieść na GPW? Według szacunku Ministerstwa Finansów około 25 mld zł do 2030 roku i około 74 mld zł do 2040 roku, czyli średnio około 5,3 mld zł rocznie. To założenie rządu, a nie fakt.

Czy OKI podniesie kursy polskich akcji? Może pomóc, ale nie przesądzi o wynikach. Napływ jest mniej więcej tej wielkości co prognozowany napływ z PPK, a w Szwecji 14 lat napływu z ISK nie dało szwedzkim akcjom przewagi nad światem.

Czym OKI różni się od szwedzkiego ISK? Najważniejsza różnica: ulga w OKI obejmuje tylko aktywa w złotych, a w ISK wszystkie aktywa. W obu kontach ponad kwotę wolną płaci się podatek od wartości aktywów, a nie od zysku.

Czy w OKI można kupić ETF na cały świat? Tak, ale nie będzie objęty zwolnieniem. Zamiast podatku Belki zapłacisz od jego wartości podatek od wartości aktywów, w 2027 roku 0,85% rocznie, także w roku ze stratą.

Czy limit 100 tys. zł w OKI dotyczy wpłat? Nie. Limit dotyczy średniej wartości aktywów kwalifikowanych w roku, a wpłat można robić dowolnie dużo.

Ile można zaoszczędzić na podatku w OKI? W przykładzie z tego tekstu, przy 50 tys. zł na 10 lat i 7% rocznie, około 9,2 tys. zł nominalnie, czyli około 7,2 tys. zł w dzisiejszych pieniądzach.

A Ty? Zostawiasz w portfelu miejsce na polskie akcje? Napisz w komentarzu pod tekstem albo pod filmem, dlaczego.

Uwagi do danych

Materiał ma charakter edukacyjny i przedstawia obliczenia oraz opinie autora, a nie poradę inwestycyjną. Kwota 74 mld zł to szacunek rządu. Wyliczenia wpływu napływu na kursy opierają się na hipotezie policzonej dla rynku amerykańskiego i pokazują skalę, a nie prognozę. Przykład podatkowy zakłada stałe 7% rocznie i inflację 2,5%. Stawka podatku od wartości aktywów 0,85% dotyczy 2027 roku i co roku zależy od stopy referencyjnej NBP. Dane MSCI są w dolarach amerykańskich, z dywidendami.

Źródła

Dodaj komentarz