Majątek i zarobki: jak wypadasz na tle Niemców i Czechów?

Na koniec 2024 roku połowa dorosłych Polaków miała majątek poniżej około 95 tys. zł. To najniższy taki próg w całej Unii Europejskiej. Jednocześnie pensja na rękę, przeliczona na to, co faktycznie można za nią kupić, wynosi w Polsce już około trzech czwartych niemieckiej, a z Czechami wychodzimy praktycznie na remis.

Skąd ta różnica między zarobkami a majątkiem? Porównałem dane banku UBS, Eurostatu, Bundesbanku i NBP dla Polski, Czech i Niemiec. Na końcu znajdziesz tabelę progów, w której sprawdzisz, w której połowie jesteś. Ten tekst to rozszerzona wersja filmu na kanale Inwestoria. Dane według stanu na październik 2026 roku.

Najważniejsze w skrócie

Pensja na rękę w sile nabywczej: Polak ma około 77% tego, co Niemiec, i praktycznie tyle samo co Czech.
Majątek: połowa dorosłych Polaków miała mniej niż około 95 tys. zł, a połowa Niemców mniej niż około 299 tys. zł, czyli ponad trzy razy więcej. Po uwzględnieniu cen różnica maleje do mniej więcej dwóch razy.
Średnia oszukuje: średni majątek dorosłego Niemca to około 1 mln zł, a typowego, stojącego pośrodku, około 300 tys. zł. Typowy Włoch czy Hiszpan ma więcej niż typowy Niemiec.
Majątek buduje czas: wschodnie Niemcy po ponad 30 latach wspólnej waluty wciąż mają w medianie prawie trzy razy mniej niż całe Niemcy.
Przykład, nie prognoza: nawet gdyby polski majątek rósł o 3% rocznie szybciej niż niemiecki, dogonienie typowego Niemca zajęłoby około 25 lat.

Jak liczyłem

Majątek netto to mieszkanie, oszczędności i inwestycje minus długi, liczone na osobę dorosłą, bez emerytury z ZUS. Kwoty majątku pochodzą z raportu UBS Global Wealth Report 2025 i dotyczą końca 2024 roku. Są nominalne, a na złote przeliczyłem je po kursie średnim NBP z 31 grudnia 2024 roku (4,2730 zł za euro). W dzisiejszych pieniądzach to około 6% więcej, czyli próg połowy Polaków wynosi dziś mniej więcej 100 tys. zł.

Pensja to przeciętne wynagrodzenie netto osoby samotnej bez dzieci według Eurostatu za 2025 rok. Siłę nabywczą policzyłem, dzieląc kwotę w euro przez poziom cen konsumpcji w danym kraju (średnia UE = 100). Dane Bundesbanku i NBP dotyczą całych gospodarstw domowych, a nie osób dorosłych, dlatego nie łączę ich w jednej tabeli z danymi UBS.

Średnia czy mediana? Dlaczego typowy Włoch ma więcej niż typowy Niemiec

Wyobraź sobie windę, w której jedzie dziesięć zwykłych osób. Na trzecim piętrze wsiada miliarder i nagle średni majątek w windzie skacze do kilkudziesięciu milionów. Średnio wszyscy są multimilionerami, ale nikt nie czuje się bogatszy. Dlatego ważniejsza od średniej jest mediana, czyli majątek osoby stojącej dokładnie pośrodku: połowa ludzi ma więcej, a połowa mniej.

Majątek netto na osobę dorosłą, nominalnie, koniec 2024 roku (UBS), w złotych

Kraj	Mediana	Średnia	Średnia / mediana
Hiszpania	ok. 499 tys. zł	ok. 923 tys. zł	1,9
Włochy	ok. 491 tys. zł	ok. 847 tys. zł	1,7
Niemcy	ok. 299 tys. zł	ok. 1,01 mln zł	3,4
Czechy	nieopublikowana	ok. 371 tys. zł	–
Polska	ok. 95 tys. zł	ok. 240 tys. zł	2,5

W Niemczech średnia jest ponad trzy razy wyższa od mediany. Spora część majątku należy tam do stosunkowo wąskiej grupy, a typowy Niemiec często nie ma własnego mieszkania. We Włoszech i w Hiszpanii majątek jest rozłożony równiej, dlatego typowy Włoch czy Hiszpan ma więcej niż typowy Niemiec, choć średnio są od niego biedniejsi.

To rozróżnienie warto zapamiętać: średnia mówi, ile pieniędzy ma kraj, a mediana, ile ma zwykły człowiek.

Pensje: Polska, Czechy, Niemcy

Popularne przekonanie mówi, że Niemiec zarabia kilka razy więcej niż Polak. W euro różnica jest prawie dwukrotna, ale w Polsce te same rzeczy są wyraźnie tańsze.

Pensja netto osoby samotnej bez dzieci, przeciętne wynagrodzenie, 2025 rok (Eurostat), nominalnie

Kraj	Rocznie w euro	Miesięcznie w złotych	Poziom cen (UE = 100)	Siła nabywcza względem Niemiec
Niemcy	31 000	ok. 11 040 zł	108,3	100%
Czechy	19 569	ok. 6 970 zł	89,4	ok. 77%
Polska	16 163	ok. 5 750 zł	73	ok. 77%

Polskie 5 750 zł kupuje w Polsce mniej więcej tyle, ile w Niemczech kupiłoby 8 540 zł. Czech w euro zarabia wyraźnie więcej od Polaka, ale u niego jest też drożej, więc po uwzględnieniu cen wychodzimy na remis. Kwoty Eurostatu są niższe niż przeciętne wynagrodzenie z GUS, bo dotyczą osoby samotnej i kwoty na rękę według jednolitej metody dla całej Unii.

Majątek: najniższa mediana w Unii

Na pensjach Polak trzyma fason, ale przy majątku robi się mniej wesoło. Typowy Polak miał około 22 tys. euro, czyli około 95 tys. zł, i był to najniższy wynik w całej Unii. Typowy Niemiec miał około 299 tys. zł. Różnica to około 204 tys. zł, czyli mniej więcej trzy lata przeciętnej polskiej pensji na rękę, gdyby odkładać ją w całości.

Po uwzględnieniu cen, tak samo jak przy pensjach, Polak ma około 48% mediany Niemca. To wciąż dużo większa przepaść niż przy zarobkach: pensją mamy trzy czwarte, a majątkiem mniej więcej połowę.

Czechy, z którymi w pensjach wychodzimy na remis, w majątku są przed nami. Średni majątek dorosłego Czecha jest około 1,55 raza wyższy niż Polaka, a po uwzględnieniu cen około 1,26 raza. Czeskie badanie ankietowe z 2026 roku pokazuje nawet, że typowe czeskie gospodarstwo domowe ma około 100 tys. euro, podobnie jak niemieckie. To jednak pomiar na całe gospodarstwo, więc nie da się go wprost zestawić z danymi UBS.

Dlaczego pensja jest blisko, a majątek daleko

Pierwszy powód: czas, czyli lekcja ze wschodnich Niemiec

Pensja mówi, ile zarabiasz w tym roku, a majątek jest sumą wszystkiego, co udało się odłożyć i pomnożyć przez dekady. Najlepszy dowód mają sami Niemcy. Wschodnie landy zaczynały w 1990 roku podobnie jak Polska, z gospodarki centralnie planowanej, i od ponad 30 lat mają tę samą walutę, banki i przepisy co reszta kraju.

Mediana majątku netto gospodarstwa domowego, nominalnie, w euro

Gdzie	Rok	Mediana	Źródło
Całe Niemcy	2023	ok. 103 tys.	Bundesbank
Polska	2016	ok. 61 tys.	NBP
Wschodnie Niemcy	2023	ok. 36 tys.	Bundesbank

Typowe gospodarstwo we wschodnich Niemczech ma prawie trzy razy mniej niż typowe gospodarstwo w całych Niemczech. Przewagi kilku dekad nie da się nadrobić w jedno pokolenie, nawet w jednym kraju.

Gospodarczo doganiamy wschodnie landy szybko. W produkcie krajowym na mieszkańca, po uwzględnieniu cen, cała Polska była w 2024 roku kilka procent za najsłabszymi wschodnimi landami i kilkanaście procent za Saksonią, a region warszawski daleko przed każdym z nich.

PKB na mieszkańca w sile nabywczej, 2024 rok, średnia UE = 100 (Eurostat)

Region	Poziom
Region warszawski stołeczny	157
Lipsk	97
Drezno	92
Meklemburgia-Pomorze Przednie	88
Brandenburgia	86
Dolnośląskie	83
Turyngia	83
Saksonia-Anhalt	83
Chemnitz	82
Polska ogółem	78–79 (zależnie od rewizji danych)

Drugi powód: spadki

Według szacunków niemieckiego instytutu DIW w Niemczech co roku przechodzi z pokolenia na pokolenie, w spadkach i darowiznach, nawet do 400 mld euro. To średnio do około 25 tys. zł rocznie na każdego dorosłego. Średnio, bo według badania tego samego instytutu w ciągu 15 lat spadek albo większą darowiznę dostał tylko mniej więcej co dziesiąty dorosły Niemiec.

W Polsce większość rodzin w 1990 roku miała do przekazania niewiele poza mieszkaniem. Według NBP około jednej czwartej gospodarstw domowych ma mieszkanie z darowizny lub spadku. Moim zdaniem to właśnie nasze pokolenie jest pierwszym, które może zostawić dzieciom coś więcej niż cztery ściany.

Trzeci powód: mieszkania, ale nie tak, jak myślisz

Odsetek ludności mieszkającej we własnym lokum, 2025 rok (Eurostat)

Kraj	Własne mieszkanie
Polska	87,2%
Czechy	75,1%
Niemcy	47,2%

Niemiec też ma swoje mieszkanie, tylko w papierach należy ono do kogoś innego. Tu jest paradoks: mimo własnych czterech ścian typowy Polak i tak ma najmniej w Unii. Niska mediana Niemca bierze się z wynajmu, a nasza, moim zdaniem, z tego, że poza mieszkaniem typowy Polak ma jeszcze niewiele.

Przepaść wewnątrz jednego kraju bywa też większa niż między krajami. W Niemczech mediana majątku gospodarstw najemców to około 18 tys. euro, a gospodarstw właścicieli od około 380 tys. do 450 tys. euro, czyli ponad 20 razy więcej. Właściciele są zwykle starsi i lepiej zarabiają, więc nie samo mieszkanie robi tę różnicę. Wniosek jest jednak prosty: o tym, gdzie jesteś, bardziej niż paszport decydują decyzje i czas.

A co z badaniem NBP, w którym polska rodzina była bogata jak niemiecka?

W ostatnim badaniu NBP z 2016 roku mediana majątku polskiego gospodarstwa domowego wyniosła 263,6 tys. zł, czyli około 61 tys. euro, mniej więcej tyle samo co niemiecka w badaniu Bundesbanku z 2014 roku. To się zgadza, ale tamte badania liczą majątek na całe gospodarstwo. Polskie gospodarstwo ma średnio 2,9 osoby, a niemieckie 2,0, więc po podzieleniu na dorosłych nasza przewaga topnieje, a resztę różnicy robią metoda i rok badania.

Moje doświadczenie

Nie odziedziczyłem majątku. Byłem raczej zwykłym człowiekiem, który od początku pracy wiedział, że chce kiedyś być niezależny finansowo, i miał do tego sporo wytrwałości. Dlatego wierzę, że od zera da się zbudować majątek, jeśli zacznie się z planem.

Jak szybko doganiamy

W 1995 roku Polak mógł sobie pozwolić na 45% tego, co przeciętny mieszkaniec Unii, a w 2025 roku już na 88%. Niemcy są na poziomie około 120%. To wskaźnik spożycia na mieszkańca w sile nabywczej (Eurostat). W tym tempie poziom Niemiec osiągnęlibyśmy za nieco ponad 20 lat.

Z majątkiem jest trudniej. Poniżej przykład, a nie prognoza: punktem wyjścia jest 48% mediany niemieckiej po uwzględnieniu cen, a Niemcy stoją w miejscu.

Ile lat do mediany majątku Niemca (obliczenie, przykład hipotetyczny)

O ile szybciej rośnie polski majątek	Lata do dogonienia
2% rocznie	ok. 37
3% rocznie	ok. 25
4% rocznie	ok. 19

Przy 3% to około 25 lat, czyli dziecko, które urodzi się w tym roku, będzie wtedy kończyć studia. Pensje mają szansę doganiać niemieckie razem z gospodarką, jeśli utrzyma ona tempo. Majątek nikogo sam nie dogoni. Rośnie z tego, co odkładamy i inwestujemy, i z tego, ile zarabia to, co już mamy.

Gdzie jesteś? Policz swój majątek

Dodaj wartość mieszkania, oszczędności i inwestycji.
Odejmij kredyty i inne długi.
Wynik podziel przez liczbę dorosłych w domu.

Progi majątku na osobę dorosłą, nominalnie, koniec 2024 roku (UBS), w złotych

Kraj	Połowa dorosłych ma mniej niż	Średnio na dorosłego
Polska	ok. 95 tys. zł	ok. 240 tys. zł
Czechy	nieopublikowane	ok. 371 tys. zł
Niemcy	ok. 299 tys. zł	ok. 1,01 mln zł

Przykład: para ma mieszkanie warte 500 tys. zł i 200 tys. zł kredytu do spłaty. Zostaje im 300 tys. zł, czyli po 150 tys. zł na osobę. Mimo kredytu są w górnej połowie Polaków, ale na tle Niemców wciąż w dolnej. Jeśli masz mieszkanie bez kredytu, bardzo możliwe, że jesteś w górnej połowie Polaków, nawet jeśli wcale się tak nie czujesz. Jeśli wynajmujesz i dopiero zaczynasz, nic straconego, bo majątek buduje przede wszystkim czas.

Jeśli próg połowy Polaków jest jeszcze przed Tobą, zobacz film o tym, jak dojść do pierwszych 100 tys. zł: W 7 minut: jak dojść do pierwszych 100 000 zł?. Pierwszą część serii o tym, gdzie jesteś na tle Polaków, znajdziesz tutaj: Zarobki, majątek, inwestycje, wolność: gdzie jesteś na tle innych?

Podsumowanie

Pensją po uwzględnieniu cen jesteśmy już na poziomie Czechów i z czasem możemy dogonić Niemców, ale majątek buduje się latami, a my zaczęliśmy później. Średnią może podnieść jedna bardzo bogata osoba, ale medianę podnosi tylko to, że zwykli ludzie pośrodku mają z roku na rok trochę więcej. Nie chodzi o wyrzeczenia, tylko o to, żeby z każdej podwyżki choć część zostawała w oszczędnościach i inwestycjach.

Pytania i odpowiedzi

Ile wynosi mediana majątku Polaka? Według UBS na koniec 2024 roku połowa dorosłych Polaków miała majątek netto poniżej około 22 tys. euro, czyli około 95 tys. zł. To najniższa mediana w Unii Europejskiej. Średnia wynosiła około 240 tys. zł.

Czym różni się mediana od średniej majątku? Średnia to suma majątku podzielona przez liczbę dorosłych, więc mocno podnoszą ją najbogatsi. Mediana to majątek osoby dokładnie pośrodku i lepiej pokazuje, ile ma typowy człowiek.

Ile zarabia Niemiec na rękę w porównaniu z Polakiem? Według Eurostatu w 2025 roku przeciętna pensja netto osoby samotnej to w Niemczech około 11 tys. zł miesięcznie, a w Polsce około 5,75 tys. zł. Po uwzględnieniu cen Polak ma około 77% tego, co Niemiec.

Dlaczego Niemcy mają niską medianę majątku? Głównie dlatego, że ponad połowa Niemców wynajmuje mieszkanie, a u najemców majątek jest wielokrotnie niższy niż u właścicieli. Średni majątek w Niemczech jest wysoki, bo duża jego część należy do stosunkowo wąskiej grupy.

Kiedy Polska dogoni Niemcy? W poziomie spożycia, przy tempie z ostatnich 30 lat, za nieco ponad 20 lat. W majątku dłużej, w przykładzie z tego tekstu około 25 lat przy wzroście o 3% rocznie szybszym niż w Niemczech. To obliczenia, a nie prognozy.

A jak to wygląda u Ciebie? W której połowie jesteś na tle Polaków, a w której na tle Niemców? Daj znać w komentarzu pod tekstem albo pod filmem.

Uwagi do danych

Materiał ma charakter edukacyjny i przedstawia obliczenia oraz opinie autora. Szacunki majątku UBS pochodzą z modelu, a nie ze spisu, a badania Bundesbanku, NBP i czeskiego urzędu statystycznego liczą majątek na gospodarstwo domowe i w różnych latach, dlatego ich wyników nie należy wprost porównywać. Kwoty majątku są nominalne, z końca 2024 roku, pensje z 2025 roku. Wyliczenia „ile lat do dogonienia” to przykłady przy przyjętych założeniach, a nie prognozy.